कारखान्यातून पसरणाऱ्या राखेमुळे शहर प्रदूषणाच्या विळख्यात; नागरिकांच्या आरोग्याला धोका!

शहरभर राखेचे कण; प्रशासनाने तातडीने लक्ष देण्याची नागरिकांची मागणी

करमाळा समाचार

शहर परिसरातील कारखान्यातून बाहेर पडणाऱ्या राखेमुळे परिसरासह शहरातील विविध भागात राख पसरत असल्याची समस्या निर्माण झाली आहे. हवेत राखेचे सूक्ष्म कण पसरत असल्याने लहान मुलांसह नागरिकांना प्रदूषणाचा त्रास सहन करावा लागत असून, याचा मानवी आरोग्यावर विपरीत परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. विशेष म्हणजे या राखेने संपूर्ण शहराला विळखा घातला आहे.

कारखान्यातून बाहेर पडणारी राख हवेसोबत शहरातील विविध भागांत पसरत असल्यास घरांच्या छतांवर, अंगणात, वाहनांवर तसेच परिसरातील वस्तूंवर राखेचा थर साचण्याची समस्या निर्माण होऊ शकते. यामुळे नागरिकांमध्ये चिंता व्यक्त होत आहे. विशेषतः लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि श्वसनाचे आजार असलेल्या व्यक्तींना अशा प्रदूषणाचा अधिक त्रास होण्याची शक्यता आहे.

कारखान्यातून बाहेर पडणाऱ्या राखेचे प्रमाण, त्यातील सूक्ष्म कण आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी करण्यात येणाऱ्या उपाययोजनांची तपासणी होणे आवश्यक आहे. संबंधित कारखान्याकडून प्रदूषण नियंत्रणाच्या नियमांचे पालन केले जात आहे की नाही, याचीही पाहणी करण्याची गरज आहे.

प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने तातडीने पाहणी करून राखेचे नमुने तपासावेत, हवेच्या गुणवत्तेची चाचणी करावी आणि नियमांचे उल्लंघन आढळल्यास संबंधितांवर कारवाई करावी, अशी मागणी नागरिकांच्या वतीने करण्यात येणे आवश्यक आहे.

नागरिकांच्या आरोग्याला कोणते धोके आहेत?
1) राखेच्या संपर्कामुळे डोळ्यांत जळजळ, लालसरपणा, त्वचेला खाज किंवा चिडचिड होऊ शकते.लहान मुले व ज्येष्ठ नागरिकांना अधिक धोका सतत सूक्ष्म धूलिकणांचा संपर्क झाल्यास लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि हृदय किंवा फुफ्फुसांचे आजार असलेल्या व्यक्तींना अधिक त्रास होऊ शकतो.

2)दीर्घकालीन परिणाम
प्रदूषणातील सूक्ष्म कणांचा दीर्घकाळ संपर्क श्वसनसंस्थेवर आणि हृदयाच्या आरोग्यावर परिणाम करू शकतो. राखेतील सिलिका किंवा विशिष्ट धातूंसारखे घटक असल्यास धोका पदार्थाच्या रचनेवर अवलंबून असतो.

3) शहरातील नागरिकांचे आरोग्य आणि पर्यावरण सुरक्षित ठेवण्यासाठी संबंधित प्रशासनाने या समस्येकडे गांभीर्याने लक्ष देऊन ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

१. स्वतःच्या आरोग्याची काळजी कशी घ्यावी?

N95 मास्क वापरा
बाहेर राख उडत असेल तर चेहऱ्यावर व्यवस्थित बसणारा N95 मास्क वापरा. साधा कापडी मास्क अतिसूक्ष्म कणांपासून पुरेसे संरक्षण देत नाही.

खिडक्या आणि दरवाजे बंद ठेवा
राख जास्त उडत असताना बाहेरील हवा घरात येणे कमी करा. एअर कंडिशनर असल्यास बाहेरील हवा आत घेणारा मोड टाळा.

घर ओल्या पद्धतीने स्वच्छ करा
कोरडी झाडलोट किंवा धूळ उडवणारा पंखा टाळा. ओल्या कापडाने पृष्ठभाग पुसा आणि ओल्या मॉपने फरशी स्वच्छ करा.

२. लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी
राखेचे प्रमाण जास्त असताना मुलांना बाहेर खेळू देऊ नका.
ज्येष्ठ नागरिक, दमा असलेले रुग्ण आणि हृदय किंवा फुफ्फुसांचे आजार असलेल्या व्यक्तींनी बाहेरील श्रम कमी करावेत.
घरात राख साचत असल्यास ती नियमितपणे ओल्या पद्धतीने स्वच्छ करा.
पिण्याचे पाणी झाकून ठेवा आणि अन्नपदार्थ उघडे ठेवू नका.

३. कोणती लक्षणे दिसल्यास डॉक्टरांकडे जावे?
खोकला वाढणे, घशात जळजळ, डोळे लाल होणे, श्वास घेण्यास त्रास किंवा छातीत घट्टपणा जाणवणे ही लक्षणे दुर्लक्षित करू नका.
श्वास घेण्यास तीव्र त्रास, छातीत तीव्र दुखणे किंवा ओठ निळे पडणे अशी लक्षणे असल्यास तातडीने वैद्यकीय मदत घ्या